Kararımı verdim, yine de herkese soruyorum: Onay aramak ne zaman yorucu olur?

Bir kıyafeti seçtiniz, bir daveti kabul ettiniz veya göndereceğiniz mesajı yazdınız. Sonra aynı soruyu birkaç kişiye daha yönelttiniz: “Sence doğru mu?” Başkasının fikrini almak günlük hayatın doğal bir parçasıdır. Yorucu olan, gelen cevapların karar vermeyi kolaylaştırmaması ve kendi tercihinize güvenmek için sürekli yeni bir onaya ihtiyaç duymanız olabilir.

Bilgi mi arıyorum, içimi rahatlatacak bir cevap mı?

İki durum dışarıdan benzer görünse de ihtiyaç farklıdır. Bilgi ararken bilmediğiniz somut bir ayrıntı vardır: Bir ürünün ölçüsü, işin teslim tarihi veya bir planın ulaşım koşulu gibi. Onay ararken bilgi tamamlanmış olabilir; asıl soru, yanlış seçim yaparsanız bunun sizin hakkınızda ne söyleyeceğidir.

Örneğin bir arkadaşınıza “Bu çanta bilgisayarımı alır mı?” diye sormakla, ölçüler uygun olduğu halde beş kişiye “Bunu seçmem saçma mı?” demek aynı ihtiyacı karşılamaz. Bu örnek bir tanı ölçütü değildir. Kendi karar sürecinizde neyin tekrar ettiğini fark etmek için bir başlangıçtır.

Kararımdan çok başkasının tepkisini mi düşünüyorum?

Küçük bir karar anını hatırlayıp şu sorulara bakabilirsiniz:

• Kimseden cevap gelmese ben hangi seçeneği tercih ederdim?
• Karar için hangi bilgi eksik; bu bilgiyi kim gerçekten biliyor?
• Farklı görüşler gelince seçenekler netleşiyor mu, daha mı karışıyor?
• Onay alınca ne kadar süre rahatlıyorum?
• Birinin beğenmemesini, kararın yanlış olduğu şeklinde mi yorumluyorum?

Cevapları puanlamanız gerekmez. “Üç kişiye sordum, hepsi olumlu söyledi ama dördüncü cevabı bekledim” gibi somut bir not, “Ben hep kararsızım” etiketinden daha açıklayıcıdır.

Küçük ve geri alınabilir bir tercihle nasıl başlayabilirim?

Önemsiz bir günlük seçimde önce kendi ölçütünüzü yazın: rahatlık, zaman veya bütçe gibi. Sonra ihtiyaç duyduğunuz bilgiyi bir kez araştırıp tercihinizi belirleyin. Başkasının görüşünü duyduğunuzda “Bu yeni bir bilgi mi, farklı bir zevk mi?” ayrımına bakabilirsiniz. Amaç hiç kimseye danışmamak veya önemli kararları aceleye getirmek değildir.

Bir arkadaşınıza “Fikrini merak ediyorum; son kararı kendi ihtiyacıma göre vereceğim” demek de danışmayı daha belirgin bir çerçeveye taşıyabilir. Karar istediğiniz gibi sonuçlanmazsa, bunu kişisel değerinize ilişkin bir hükme çevirmeden ne öğrendiğinizi değerlendirin.

Özgüvenle ilişkisi olabilir mi?

Sürekli kendini eleştirme ve başkalarının değerlendirmesine aşırı ağırlık verme, özgüven zorlanmalarıyla birlikte görülebilir; fakat onay istemekten tek başına bir neden veya tanı çıkarılamaz. NHS’nin özsaygı rehberi, kişinin kendisine ilişkin olumsuz yargılarını fark etmesini ve daha dengeli değerlendirmesini önerir. Bu yaklaşım, her kararı kusursuz yapma hedefinden farklıdır.

Birinin itirazını günlerce düşünüyorsanız eleştiriyi zihinde tekrar etmek üzerine yazımızı da okuyabilirsiniz.

Ankara’da psikolog görüşmesine ne götürebilirim?

Onay arama yüzünden işleriniz gecikiyor, ilişkileriniz geriliyor veya kendi tercihlerinizden uzaklaşıyorsanız bir uzmanla görüşebilirsiniz. Görüşmeye son yaşadığınız bir kararın örneğini, kime ne sorduğunuzu ve cevaptan sonra neler olduğunu getirmeniz yeterli olabilir; düzgün hazırlanmış bir anlatım zorunlu değildir.

Ankara’da özgüven sorunları için psikolojik destek ve psikolog görüşmesi seçenekleri hakkında bilgi alabilirsiniz. Bu yazı genel bilgilendirmedir; kişisel değerlendirme veya tanı yerine geçmez.

Yapay zekâyla oluşturulmuş temsili görsel; gerçek danışan, müşteri, işletme veya uygulama fotoğrafı değildir.